رشته‌هاى حلزونى سحابى تا حدى باز شده ، و تكه‌هاى كوچك ابرهاى هر رشته به صورت لكه‌هاى نورانى يا مجموعهء ستارگان مبدل گشته‌اند ، پس از هزاران ميليون سال يا بيشتر محل اصلى رشته‌هاى حلزونى گم مىشود ، و بجاى لكه هاى نورانى - كه هستهء اصلى ستارگان را تشكيل ميدهند - ستارگان منفردى بر صحنهء فضا پديدار ميگردد - چرخش سحابىها مولد ستارگان و نقطه‌هاى نورانى است . آرى : وَ السَّماءَ بَنَيْناها بِأَيْدٍ وَ إِنَّا لَمُوسِعُونَ . آسمانرا بقدرتها آفريديم ، و پيوسته آن را گسترش ميدهيم . « 1 » نور : نور هم موجست و هم دانه‌هاى ريزى شبيه بدانه‌هاى برف ، و از اينها اسرار آميزتر كه هنوز ماهيتش بر ما مكشوف نيست . اگر ما قادر بوديم كه امواج نور را به بينيم و جسمى براى آن قائل شويم ، تنها در 5 / 2 سانتيمتر فضا 62 هزار موج نور بنفش ميديديم . مثلا نور آبى در 5 / 2 سانتيمتر 55000 موج ، و سبز 48000 و زرد 44000 و قرمز 38000 و پررنگترين قرمزها 32000 موج ، كه از اين كمتر به چشم نمىآيد . امواجى كه بيش از 66 هزار در 5 / 2 سانتيمتر باشند ، غير مرئى بوده ، و بنام ماوراء بنفش ناميده شده‌اند . صوت در هر ساعتى 1440 كيلومتر سرعت دارد ، و چون سرعت دورانى زمين بر گرد خورشيد ثانيه‌اى 30 كيلومتر مىباشد .

--> ( 1 ) - موضوع گسترش آسمان و تولد ستارگان بمناسبت آيه : وَ السَّماءَ بَنَيْناها . . . گذشت